Туклану продуктларын сайлауның төп кагыйдәләре

Кулланучылар хокукларын яклау күзлегеннән сыйфатлы туклану продуктларын сайлау берничә төп этапны үз эченә ала: тышкы кыяфәтне һәм төргәкләрне бәяләү, маркировкаларны өйрәнү, яраклылык срогын һәм саклау шартларын тикшерү. Бу гамәлләр сыйфатсыз товарлар сатып алудан качарга ярдәм итәчәк һәм кулланучы буларак Сезнең хокукларыгызны яклаячак. 

1. Төргәкне һәм продуктның тышкы кыяфәтен карагыз.

• Төргәк бербөтен булырга тиеш, зарарланмыйча, шешенмичә яки «кар тун» сыз (туңдырылган продуктлар өчен). Зарарланулар товарны саклау шартларын бозуны яки бозуны күрсәтергә мөмкин. 
• Продукт традицион төренә туры килергә тиеш: җилләнмичә, деформациядән, черүдән, күгәрүдән, ярыклардан, чокырлардан һәм башка кимчелекләрдән башка. Мәсәлән, яшелчә һәм җиләк-җимешләрдә тузан, ком, туфрак, химик эшкәртү эзләре булмаска тиеш. 
• Төсенә һәм консистенциясенә игътибар итегез (мөмкин булса). Мәсәлән, яңа пешкән сыер ите тигез кызыл, ә дуңгыз ите аксыл Алсу булырга тиеш. Ит һәм балыкның исе булырга тиеш түгел

2. Маркировканы өйрәнегез. Төргәктә һичшиксез күрсәтелергә тиеш:

• продукт исеме;
• составы (ингредиентларның масса өлеше кимү тәртибендә);
• * чиста масса яки күләм;
• әзерләү датасы һәм яраклылык срогы;
• саклау шартлары;
• җитештерүче турында мәгълүмат (исеме, адресы);
• азык кыйммәте (калориялелек, аксымнар, майлар, углеводлар);
• ГМО булу турында белешмәләр (кулланылса);
• ЕАЭС базарында мөрәҗәгатьнең бердәм билгесе («ЕАС " маркировкасы). 

Мәгълүмат рус телендә укылырга тиеш. 

3. Яраклылык вакытын тикшерегез.

* Яраклылык вакыты чыккан продуктларны сатып алмагыз - аларны сату тыелган.  Тиз бозыла торган товарлар (сөт продуктлары, ит, балык) өчен иң яңа вариантларны сайлагыз. 

• Яраклылык срогы «годен до», «кулланырга до», «кулланырга до»сүзләреннән соң күрсәтелә. 

4. Кибеттә саклау шартларын бәяләгез.

• Суытылган продуктлар тиешле температуралы суыткычларда сакланырга тиеш.
• Туңдырылган товарлар-суыткыч камераларда.
• Махсус шартлар таләп итә торган продуктлар (мәсәлән, зәйтүн мае, бал) савытта киңәшләр нигезендә сакланырга тиеш. 

* Тиз бозыла торган продуктлар суыткычтан тыш сакланса, аларны сатып алмагыз. 

5. Өстәмә факторларны исәпкә алыгыз.

• Яшелчә һәм җиләк — җимеш сайлаганда сезонлыларга өстенлек бирегез-алар гадәттә сыйфатлырак һәм файдалырак. 
• Исне тикшерегез: өлгергән җиләк — җимеш һәм яшелчәләрнең хуш исе бар, әче яки тонык ис-түбән сыйфат билгесе. 
• Кайбер продуктлар (мәсәлән, ярмалар) өчен төргәкнең үтә күренмәле булуы мөһим — бу продуктның тышкы кыяфәтен һәм катышмаларның булмавын бәяләргә мөмкинлек бирә. 

Сыйфатсыз продукт табылганда кулланучының хокуклары

Әгәр дә сез сыйфатсыз продукт сатып алгансыз икән, сез хокуклы:

• товарга шундый ук марканы яисә башка марканы, бәяләрне яңадан исәпләп, алыштыруны таләп итәргә;
• бәяләрне тиешенчә киметүне таләп итәргә;
• сату-алу килешүеннән баш тартырга һәм акчаны кире кайтаруны таләп итәргә.

Гамәлләр тәртибе:

1. Товарны һәм чекны саклагыз (чек булмау кире кайтару хокукыннан мәхрүм итми, ләкин сатып алуны исбатлауны катлауландыра). 
2. Сатучыга телдән таләп белән мөрәҗәгать итегез. Еш кына мәсьәлә урында хәл ителә.
3. Баш тартсагыз, ике нөсхәдә язма дәгъва языгыз, берсен кабул итү турында тамга белән үзегезгә калдырыгыз. Дәгъвада товарның, җитештерүченең исемен, әзерләү һәм төргәкләү датасын, яраклылык вакытын, нетто массасын һәм башка аергыч билгеләрне күрсәтегез. 
4. Әгәр сатучы дәгъваны кабул итүдән баш тартса, аны заказлы хат белән хәбәр итеп җибәрегез. 
5. Җитешмәү сәбәпләре турындагы бәхәс вакытында сатучы экспертизаны үз хисабына үткәрергә тиеш. Әгәр риза булмасагыз, Сез аның янында булырга һәм нәтиҗәләргә судта дәгъва белдерергә хокуклы. 
6. Әгәр сатучы таләпләрне канәгатьләндермәсә, Роспотребнадзорга яки судка мөрәҗәгать итәргә мөмкин. 
7. Шунысы мөһим: товарның җитешсезлекләре турында таләпләрне бары тик яраклылык срогы дәвамында гына куярга мөмкин. 

Бу кагыйдәләрне үтәү сыйфатлы продуктлар сайларга һәм кулланучы буларак үз хокукларыңны якларга ярдәм итәчәк.
Яр Чаллы территориаль органы
Татарстан Республикасы Дәүләт Алкоголь Инспекциясе